کاردرمانی چگونه میتواند به مدیریت علائم بیشفعالی کمک کند؟
بیشفعالی: کاردرمانی چگونه میتواند به مدیریت علائم کمک کند؟
اختلال بیشفعالی یا نقص توجه، درواقع یکی از شایعترین اختلالات روانی در کودکان و نوجوانان شناخته شده است که تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و عاطفی افراد نیز دارد. از نشانههای این اختلال میتوان به عدم توجه، تمرکز، بیقراری و جنبوجوش بالای کودکان اشاره کرد که در ادامهی مقاله در این باره توضیحات بیشتری خواهیم داد. اما در نهایت، باید بدانیم که اختلال بیشفعالی چالشهای زیادی را برای فرد و خانودهاش به همراه دارد که در این راستا، کاردرمانی بهعنوان یک رویکرد مؤثر در مدیریت و بهبود علائم بیشفعالی محسوب میشود. کاردرمانگران با استفاده از تکنیکهای خاص و برنامههای شخصیسازی شده، به کودکان و نوجوانان کمک میکنند تا مهارتهای اجتماعی، حرکتی و شناختی خود را تقویت کنند تا به کیفیت بالاتری از سطح زندگی برسند. به همین دلیل، در این مقاله قصد داریم به بررسی تأثیر کاردرمانی بر بهبود علائم بیشفعالی و ارتقاء کیفیت زندگی افراد مبتلا بپردازیم.
چطور میتوان بیشفعالی را تشخیص داد؟
برای تشخیص بیشفعالی هیچگونه تست یا آزمایش فیزیکی وجود ندارد و تنها از طریق مراجعه به پزشک، رواندرمانگر و متخصصین حوزهی کاردرمانی کودک قابل تشخیص است. آنها طی جلساتی با زیرنظر گرفتن رفتارهای کودک و بررسی چکلیستی از علائم اختلال بیشفعالی به کمک سؤالهایی که از والدین کودک میپرسند، میتوانند متوجه شوند که آیا کودک دچار اختلال نقص توجه است یا اختلالات دیگر. بنابراین، ارزیابی تمام سوالهایی که از والدین نیز پرسیده میشود مرحلهای مهم برای متخصصین بهشمار میرود و پاسخگویی صادقانه والدین به سؤالها در روند درمان بسیار مؤثر است.
علائم بیشفعالی: تأثیرات آن بر زندگی روزمره
عدم تمرکز:
نمیتوانند برای در مدت زمان مشخص، مثلا یک ساعت بر روی کاری مداوم تمرکز داشته باشند.
فراموشکاری:
وظایف یا حتی ترتیب کارهایی که به آنها محول میشود را به سرعت فراموش میکنند.
پرتحرکی و بیقرار بودن:
آرام بودن و ثابت نشستن در یک فضا برای این افراد بسیار سخت است.
عدم کنترل خشم:
معمولا زودتر از کودکان دیگر عصبانی میشوند و خشم خود را با رفتارهایی مثل ضربه زدن به اشیاء اطراف خود نشان میدهند.
کمتوجه بودن به محیط اطراف:
افرادی که این ویژگی را دارند، کارهایشان را با تاخیر انجام میدهند، به راحتی و با کوچکترین اتفاقها دچار حواس پرتی شده، کارهایشان را ناتمام رها کرده و به سراغ کار دیگری میروند.
دلایل بروز اختلال بیشفعالی چیست؟
اختلال نقص توجه و بیشفعالی، یک اختلال پیچیده است که به دلایل مختلفی در افراد بروز میکند، اما برخی از عوامل موثر در بروز این اختلال که با تحقیقهای گسترده به دست آمده عبارتند از:
عوامل ژنتیکی:
طبق مطالعات انجام شده، کودکانی که در خانوادهی نزدیک خود اختلال بیشفعالی را داشتند به دلیل وجود ژنهای خاص احتمال ابتلا به این اختلال در آنها بیشتر بوده.
عوامل محیطی:
قرارگرفتن در معرض آلایندهها، سایر عوامل پرخطر محیطی مانند سرب و سایر سموم.
مصرف دخانیات و الکل در دوران بارداری:
تغذیهی مادر در دوران بارداری تاثیر مستقیم بر جنین دارد، بنابراین یکی از دلایل اصلی اختلالات ذهنی کودک پس از تولد میتواند مصرف الکل و دخانیات باشد.
بیشفعالی در بزرگسالان:
بیشفعالی در بزرگسالان، که بهعنوان اختلال نقص توجه و بیشفعالی شناخته میشود، میتواند تأثیرات عمیقتری بر زندگی روزمره افراد نسبت به بیشفعالی در کودکان داشته باشد. همانطور که گفته شد معمولا اختلال بیشفعالی با مشکلاتی در تمرکز، مدیریت زمان و سازماندهی همراه است و ممکن است باعث احساس بیقراری و ناتوانی در انجام کارهای روزمره افراد شود. حتی امکان بروز چالشهایی در روابط شخصی و حرفهای نیز وجود دارد.
از علائم بیشفعالی در بزرگسالان میتوان به اختلالات خواب، عدم کنترل احساسات، نگرانیهای شدید، رفتارهای ناایمن مانند رانندگیهای پرخطر و بیانضباط بودن در زندگی روزمره اشاره کرد.
کاردرمانی چه تأثیری بر اختلال بیشفعالی دارد؟
یک کاردرمانگر به کودکان مبتلا به بیشفعالی یا اختلال نقص توجه کمک می کند تا مهارت هایی از جمله:
هماهنگی فیزیکی
توانایی انجام کارهای روزمره - مانند دوش گرفتن، مرتب کردن کوله پشتی یا مرتب کردن تخت خود – به شکل سریع و درست
کنترل سطوح «انرژی»، بیش فعالی و غیره را کنترل کنند.
کاردرمانگران معمولا دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند. در رشته خود گواهینامه دارند و باید در مرکزی که در آن فعالیت میکنند مجوز داشته باشند.
همچنین کاردرمانگران در این حوزه ممکن است در یک بیمارستان، کلینیک یا مطب خصوصی کار کنند. برخی از آنها نیز در یک مدرسه مستقر هستند. برای پیدا کردن بهترین کاردرمان در نزدیکی محل زندگی خود میتوانید سوالاتی که در زیر آوردهایم را از آنها بپرسید:
در مرکز توانبخشی چه نوع آموزشی دارید؟
آیا شما گواهی و مجوز فعالیت دارید؟
آیا شما به طور خاص در زمینه کاردرمانی کودکان آموزش دیده اید؟
فرزند من را چگونه ارزیابی خواهید کرد؟
چه اهداف درمانی را توصیه می کنید؟
برای مطالعهی بیشتر دربارهی این موضوع میتوانید به لینک زیر که منبع مطالب این بخش از مقاله است، مراجعه کنید.
نتیجهگیری:
در نتیجه، با وجود تمام چالشهایی که اختلال بیشفعالی در کودکان یا بزرگسالان میتواند داشته باشد، کاردرمانی به عنوان یک رویکرد مؤثر در مدیریت علائم این اختلال شناخته میشود. این روش با تمرکز بر بهبود مهارتهای اجتماعی، سازماندهی و مدیریت زمان به افراد کمک میکند تا با چالشهای روزمره خود بهتر کنار بیایند. بنابراین، با توجه به تأثیر مثبت کاردرمانی بر کاهش علائم و افزایش توانمندیهای فردی، این رویکرد میتواند به عنوان یک جزء کلیدی در برنامههای درمانی جامع برای افراد مبتلا به بیشفعالی در نظر گرفته شود. همچنین، مرکز توانبخشی نسیم در قلب جنوب غرب تهران، با کادری متخصص و مجرب در حوزه گفتاردرمانی، خدمات متنوعی را برای ساکنان محلههای مختلف ارائه میدهد. این مرکز با دسترسی راحت از منطقه ۱۷، منطقه ۱۸، شهرک ولیعصر، یافت آباد، تولیددارو، امام زاده حسن، مهرآباد، نعمت آباد، آذری و فلاح، در عمل طیف گستردهای از مراجعهکنندگان را تحت پوشش قرار میدهد. اگر به دنبال گفتاردرمانی جنوب غرب تهران هستید، مرکز توانبخشی نسیم با بهرهگیری از رویکردهای علمی و تجهیزات روزآمد، به شما و فرزندانتان کمک میکند تا مهارتهای گفتاری و ارتباطی خود را تقویت کرده و گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی بردارید.